Over ons
De Nederlandse AI-fabriek wordt gerund door de Stichting Nederlandse AI-fabriek die zeggenschap heeft over hoe de fabriek wordt ingericht en welke organisaties en projecten rekenkracht krijgen toegewezen.
Het consortium dat de stichting bijstaat, bestaat uit vier partners: AIC4NL, SURF, TNO en Samenwerking Noord. Deze consortiumpartners leveren diensten en zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het faciliteren en ondersteunen van gebruikers van de Nederlandse AI-fabriek. Zij hebben ieder hun eigen expertise, taken en verantwoordelijkheden.
De AI Coalitie voor Nederland (AIC4NL) heeft vooral een strategische rol: binnen het consortium is het een belangrijke ecosysteem- en innovatiepartner. De organisatie verbindt de AI-fabriek met startups,
(mkb-) bedrijven, kennisinstellingen en overheidsinstanties, in sectoren waar AI wordt toegepast, zoals zorg, energie, landbouw en mobiliteit. Met ruimte voor gemeenschappelijke experimenten, want echte vooruitgang begint met samenwerking.
AIC4NL helpt de Nederlandse AI-fabriek uit te groeien tot een (inter)nationale innovatiehub waar bedrijven, onderzoekers en overheden samen AI-modellen ontwikkelen. De coalitie betrekt bedrijven en start-ups bij projecten en stimuleert samenwerking tussen industrie, overheid en wetenschap. De organisatie helpt organisaties AI te ontwikkelen volgens Europese normen voor transparantie, veiligheid en maatschappelijke impact.
“Om de AI-ambities van Nederland te kunnen waarmaken, is goed gereedschap nodig. Er is tenslotte geen vakman die gereedschap leent. De Nederlandse AI-fabriek is geen productiefabriek, maar een ontwikkelomgeving, die de regio, Nederland en Europa helpt met het ontwikkelen van FAIR-tech. Samenwerking is hierbij key.”
– Willem Jonker, voorzitter van het bestuur van AIC4NL
AIC4NL gaat voorop in het aanjagen en implementeren van een verantwoorde AI-transitie in Nederland. De coalitie is ontstaan nadat de grootste AI-gemeenschap van Nederland (NL AIC) en het grootste AI-programma van Nederland (AiNed) begin 2025 hun krachten bundelden. AIC4NL zet zich in voor een sterke internationale AI-positie voor Nederland. De organisatie vervult drie sleutelrollen: opinieleider, regisseur en programmabouwer. Het zet in op een krachtig publiek-privaat ecoysteem, AI-ontwikkeling van idee tot realisatie, investeringskracht via programma’s, AI-expertise in 14 werkgebieden en een regionaal netwerk met 7 AI-hubs. De coalitie is ook goed aangesloten op het Europese ecosysteem voor AI en AI-toepassingen. AIC4NL telt ruim 400 deelnemers.
Ga naar de website van AIC4NL
Binnen het consortium vervult SURF de rol van technische infrastructuurpartner en expert op het gebied van supercomputing. SURF is verantwoordelijk voor de opzet en het beheer van de technische infrastructuur en het organiseren van veilige toegang tot rekenkracht en data. Dit vormt de digitale ruggengraat van de AI-supercomputer, waardoor onderzoekers, bedrijven en overheden op een verantwoorde manier AI-modellen kunnen ontwikkelen en trainen.
SURF faciliteert en ondersteunt de gebruikers van de AI-fabriek die afkomstig zijn uit het onderwijs- en onderzoeksveld. Voorstellen die gezamenlijk door onderzoek en industrie worden ingediend, waarvan de hoofdaanvrager werkzaam is bij een publieke onderzoeksinstelling, vallen ook onder de verantwoordelijkheid van SURF. Daarnaast biedt SURF technische ondersteuning aan onderzoekers die afkomstig zijn vanuit EuroHPC JU (een Europees samenwerkingsverband dat zich richt op het bouwen en gebruiken van supercomputers en AI-infrastructuur in Europa). SURF werkt nauw samen met onderwijs- en onderzoeksinstituten, en helpt zo om de AI-fabriek te verbinden met de academische wereld.
“De Nederlandse AI-fabriek heeft grote maatschappelijke waarde. Responsible AI vormt de basis voor een open en innovatief AI-ecosysteem, los van Big Tech. Dat versnelt innovatie in onder meer zorg, mobiliteit, energie en veiligheid. Daarnaast versterkt het onze digitale soevereiniteit en economische concurrentiekracht.”
– Hans Louwhoff, bestuurder van SURF
SURF is de ict-coöperatie van het Nederlandse onderwijs en onderzoek, waarbij ruim 120 instellingen zijn aangesloten. De leden zijn eigenaar van SURF en bundelen hun krachten om de beste digitale diensten te ontwikkelen of in te kopen, samen te innoveren en om kennis te ontwikkelen en te delen. Veilig, betrouwbaar en onafhankelijk. Denk aan eduroam voor veilige wifi, SURFconext voor eenvoudig en betrouwbaar inloggen, SURFdrive voor veilige opslag, SURFspot voor software met onderwijskorting en de HBO Kennisbank voor open toegang tot praktijkonderzoek.
Ga naar de website van SURF
Binnen de Nederlandse AI-fabriek versnelt TNO de stap van grensverleggend onderzoek naar maatschappelijke impact. Als drijvende kracht achter het Expertisecentrum in de Groningse Niemeyerfabriek vertaalt TNO complexe technologie naar veilige toepassingen voor overheden en bedrijven, in het bijzonder het innovatief mkb. Met unieke praktijkervaring, zoals de ontwikkeling van het eigen taalmodel GPT-NL, helpt TNO partners bij het bouwen, trainen en feilloos testen van hun AI-systemen.
Verantwoorde AI vormt hierbij altijd de kern. TNO ontwikkelt de kaders en standaarden die garanderen dat AI-oplossingen transparant, ethisch en Europees verankerd zijn. Van efficiënte trainingsmethoden tot geavanceerde cybersecurity: TNO verkort de time-to-market aanzienlijk. Via publiek-private samenwerkingen realiseert TNO soevereine technologie voor sleutelsectoren als zorg, energie en veiligheid. TNO innoveert vanuit een heldere overtuiging: AI heeft pas echte waarde als de samenleving de techniek vertrouwt. In de AI-fabriek krijgt die toekomst vandaag al vorm.
“In de mondiale AI-wedloop telt elke dag. Met dit ecosysteem bouwen we de motor die de innovatiekracht van bedrijven en overheden direct omzet in Europees digitaal leiderschap.”
- Marc Zegveld, Managing Director TNO ICT, Strategy & Policy
TNO is de onafhankelijke innovatiemotor van Nederland. Al ruim 90 jaar vertaalt TNO grensverleggende technologie naar economische en maatschappelijke impact. Door bedrijven en overheden te versterken met toepasbare innovaties, vergroot TNO het nationaal verdienvermogen, waarborgt het de strategische autonomie en bouwt het aan een veilige, duurzame en welvarende samenleving.
Ga naar de website van TNO
Samenwerking Noord werkt binnen de Nederlandse AI-fabriek aan het versterken van het AI-ecosysteem in Noord-Nederland. Als consortiumpartner is Samenwerking Noord medeverantwoordelijk voor gebruikersmobilisatie en het definiëren en beoordelen van calls voor het gebruik van de AI-supercomputer. Doel is meer organisaties in Drenthe, Friesland en Groningen effectief met AI en data te laten werken, wat de innovatie versnelt en belangrijke vraagstukken helpt oplossen.
Speerpunten van Samenwerking Noord binnen de Nederlandse AI-fabriek zijn: talentontwikkeling, werkgelegenheid en het vergroten van de economie van Noord-Nederland. Digitale autonomie is daarbij een speerpunt, evenals het laten bloeien van het ecosysteem van startups en scale-ups in de regio. In het project wordt samen met de andere consortiumpartners nauw opgetrokken met andere AI-fabrieken binnen de EU, waarvan bedrijven, kennisinstellingen en overheidsorganisaties over en weer gebruik kunnen maken. De sectoren waar het consortium zich op richt zijn: agrifood, duurzame energie, gezondheid en zorg, industrie en de vrijetijdsindustrie. Samenwerking Noord richt zich op het ontwikkelen van AI in deze sectoren in Noord-Nederland.
“Met onze betrokkenheid bij de Nederlandse AI-fabriek nemen we onze maatschappelijke verantwoordelijkheid om Noord-Nederland niet alleen aan te laten sluiten op de wereldwijde ontwikkelingen, maar geven we de regio ook de kans om koploper te worden in AI.”
- Fred Hassert, voorzitter van Samenwerking Noord
Samenwerking Noord verbindt publieke en private organisaties rond IT en digitalisering in Noord-Nederland, met als doel gezamenlijke kennisontwikkeling en samenwerking in de regio. De netwerkspeler en regisseur op het gebied van IT draagt bij aan de digitale transformatie in alle relevante sectoren in Noord-Nederland.
Samenwerking Noord begon in 2012 met 8 leden en is inmiddels uitgegroeid tot ruim 130 leden. Het organiseert jaarlijks meer dan 70 events, fysiek en online. Samenwerking Noord richt zich op economische en maatschappelijke vooruitgang in Noord-Nederland. Zo bouwt het mee aan een innovatieve, duurzame en toekomstbestendige regio.
Ga naar de website van Samenwerking Noord
The acquisition and operation of the EuroHPC AI-optimised supercomputer is funded jointly by the EuroHPC Joint Undertaking, through the European Union’s Digital Europe programme, as well as by the Participating State the Netherlands.
